ΣΥΝΟΛΟ ΕΠΙΣΚΕΨΕΩΝ:

PORTAL_facebook

PORTAL_youtube

PORTAL_youtube2

MΕΣΟΧΩΡΑ


Live κάμερα από www.mesochoranet.gr

Παραθέτουμε εδώ όλη την επιστολή-εργασία του Θανάση Κόγκου η οποία και θα δημοσιευθεί στο έκτακτο φύλλο της εφημερίδας μας που θα εκδοθεί τέλος Αυγούστου.
 
ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΕΤΟΥ ΣΤΑ ΝΕΟΤΕΡΑ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟ 1881 ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ
  Μετά την απελευθέρωση της περιοχής της Θεσσαλίας και τμήματος της νότιας Ηπείρου(Άρτας),το 1881, το χωριό μας θα υπαχθεί στην επαρχία  Τρικάλων  και στο νομό Τρικάλων. Σύμφωνα με την απογραφή του 1881 το Δοβρόι είχε 137 κατοίκους. (Υπ. Εσωτερικών, Πίνακες, 29  Β.Κ. Σπανός οικισμοί της ΒΔ Θεσσαλίας σελ265.). Στην αρχή ο νομός Τρικάλων θα περιλαμβάνει εκτός της επαρχίας Τρικάλων και  Καλαμπάκας, και την επαρχία Καρδίτσας. Αργότερα η επαρχία Καρδίτσας θα αποτελέσει αυτόνομο νομό. 
      Με το ΒΔ στις 5-8- 1883 ΦΕΚ 320 σελ 1832 , ο νομός Τρικάλων θα χωρισθεί σε δύο επαρχίες όπως είναι και σήμερα, Τρικάλων & Καλαμπάκας και από  επτά (7) δήμους η κάθε  επαρχία. Οι δήμοι ήταν οι εξής :1 Τρικάλων(Τρίκαλα), 2.Αιθικίων( Τύρνα ), 3. Αθαμάνων (Γαρδίκι), 4. Κοθωνίων (Βυτσίστα), 5. Παραλιθαίων (Αρδάνι), 6 .Πιαλίων( Βαρυμπόπη- Φήκη), 7. Φαρκαδόνος (Τσιώτι) στην επαρχία Τρικάλων και στην επαρχία Καλαμπάκας οι εξής:
1. Αιγινίου (Καλαμπάκα), 2. Κασταναίας (Καστανιά), 3. Μαλακασίου (Μαλακάσι), 4. Τυμφαίων (Κονισκός), 5. Χαλκίδος παρ’ Ασπροποτάμω( Κρανιά), 6. Λάκμωνος (Κότορη-Κατάφυτο), 7. Οξυνείας (Μαρίτσα). Οι ονομασίες εντός  παρενθέσεως είναι η έδρα του κάθε δήμου. Για τις ονομασίες  αυτών  μας πληροφορεί ο Νικόλαος Πολίτης  στο βιβλίο του « Τα ονόματα των δήμων» , Αθήναι 1889 σελ. 3 και εντεύθεν και ειδικά για το δήμο Κοθωνίων), ότι « …οφείλεται …εις ανοίκιον και ψυχράν ευτραπελίαν του ονοματοθέτου εκ τινός εκ του δήμου ασήμου χωρίου ληφθέν….» ( Ορεινή Πατρίδα Ηλ. Γ. Προβόπουλος) σελ 18. Οι παραχωρήσαντες τέτοιες πληροφορίες για ονομασίες χωριών και δήμων παλιότερα οι περισσότερες υπήρξαν ανιστόρητες και δεν είχαν καμιά σχέση ούτε και με το μύθο. Απλώς εξυπηρετούσαν τις αρχαιοπληξίες της εποχής ωρισμένων υπερπατριωτών. Δεν υπήρξε νομίζω κανένας βασιλιάς Κό(ω)θων στην ευρύτερη περιοχή κατά την αρχαιότητα. Κώθωνες ονόμαζαν τις κοπάνες τις πέτρινες που χρησίμευαν κυρίως για το πότισμα των κοπαδιών.
  Το χωριό μας, το Δοβρόϊ πήγε στο δήμο Κοθωνίων με έδρα τη Βυτσίστα, τη σημερινή Μεσοχώρα και επιπλέον τα χωριά: Βαθύρεμα, Βαλκάνο, Βαρδάρι, Γκιόνθη(ι)(Λιβαδοχώρι), Γρεβενοσέλι(Νεράιδα), Δοβρόϊ (Αετός), Καπρόι (Κορυφή), Κορνέσι (Μοσχόφυτο), Μερόκοβο(Μυρόφυλλο), με τους παρακείμενους οικισμούς του, Μπούκουρο (Αρματωλικό), Παχτούρι, Πλόπ (Νέα Πεύκη), Σκλίβενο(Λαφίνα), Μονή Αγία Κυριακή. Οι  δήμοι  αυτοί κράτησαν έως του βαλκανικούς  πολέμους του 1912-13.
Από την εποχή αυτή , το 1912 και μέχρι την συνθήκη της Λωζάννης το 1923 οι δήμοι διαλύθηκαν και κάθε χωριό αποτέλεσε ξεχωριστή κοινότητα. Τη δεκαετή αυτή περίοδο αποτέλεσε και ο Αετός , το Δοβρόι, δική του κοινότητα. Από το 1923-24  αποτέλεσε μια κοινότητα με το Παχτούρι με όνομα και έδρα το Παχτούρι μέχρι το 2000. Από το 2000  με το νόμο «Καποδίστρια» ο Αετός, το Αρματωλικό, η Λαφίνα, η Κορυφή, η Νεράιδα και το Παχτούρι αποτέλεσαν τη «Διευρυμένη Κοινότητα « Νεράιδας με έδρα τη Νεράιδα μέχρι τις 31-12-2010.  Από το 2011 αποτελεί οικισμό του «Καλλικρατικού» δήμου Πύλης με έδρα την Πύλη.
ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΚΑ
ΔΕΝΤΡΑ
Αγαπητοί μου συντοπίτες, μέχρι τώρα έχω αναφέρει σε προηγούμενα φύλλα της εφημερίδας μας,  ότι το χωριό  καταγράφεται- αναφέρεται  με τα ονόματα Δοβρόϊ, Δωβρόη, Δοβρόη , Dorovi (τούρκικα) κ.λ.π.,  στις έγγραφες  πηγές που έχω  υπόψη μου, γιατί πιστεύω ότι υπάρχουν πολλές ακόμα που δεν έπεσαν στην αντίληψή μας . Χρειάζεται ακόμα μεγάλη έρευνα. Aπό  τις σπουδαιότερες έγγραφες πηγές που έχουμε είναι και «οι προθέσεις» των μοναστηριών των Μετεώρων , του Ντούσικου και της Πόρτα Παναγιάς. Όταν λέμε «πρόθεση», εννοούμε   ένα χειρόγραφο χαρτί ή μεμβράνη μεγάλου σχήματος με φύλλα διαστάσεων (0,40μχ0,30μ.) Κάθε σελίδα διαιρείται σε 4 τμήματα (αψιδώματα). Σ’ αυτά έγραφαν σε κατακόρυφες στήλες τους αφιερωτές των χρηματικών ποσών που έδιναν σε εράνους κυρίως που έκαναν μοναχοίγια τα μοναστήρια τους. Η πρόθεση 421 του Μεγάλου Μετεώρου με ημερομηνίες 1592/1593 και του 19ου αιώνα. Εδώ στο μοναστήρι του Μεγάλου Μετεώρου το 1593 λοιπόν αναφέρεται ένας αφιερωτής από τη Δωβρόη. Στην ίδια πρόθεση αναφέρονται αφιερωτές  στο ίδιο μοναστήρι    (Μεγάλου Μετεώρου) από άλλα χωριά της περιοχής το 1800-1900 χωρίς να αναφέρεται το χωριό μας. Αναφέρεται το Σκλήβενο, το Κούτσινα, το Κωθώνι, το Γαρδίκι, Στεφανωσέοι, Βαλκάνο κ.λ.π. Στην πρόθεση 37 της μονής του Δούσικου με καταγραφές του 1688 και νεότερα υπάρχουν αναφορές δωρητών από το Δοβρόϊ , άρα τα χρόνια αυτά κατοικούνταν το Δοβρόϊ. Το 1800 όμως γνωρίζουμε ότι όντως  κατοικείται. Από προφορικές  παραδόσεις  των μακαριστών γερόντων έλεγαν ότι κάποια εποχή έμεινε ακατοίκητο. Από την ιστορία ξέρουμε ότι Τουρκαλβανικά στοιχεία κατέστρεφαν τα χωριά ύστερα από κάθε εξέγερση. Εξεγέρσεις που έγιναν στην περιοχή μας προεπαναστατικές  (πριν το 1821) του Διονυσίου του Σκυλόσοφου (1606), του Παπαβλαχάβα, και τα Ορλωφικά 1770.
Μετά τα Ορλωφικά γνωρίζουμε (σίγουρα) με βεβαιότητα έγιναν βίαιες εκριζώσεις πληθυσμών από Ορδές  Αλβανών  σε όλη τη βορειοδυτική Θεσσαλία, Ήπειρο και Πελοπόννησο ακόμα. Τότε γνωρίζουμε με σιγουριά ότι σε χωριά της Ελασσόνας εγκαταστάθηκαν κτηνοτρόφοι από τα Τζουμέρκα. Επομένως αν παραδεχθούμε ως αληθές ότι ο Αετός, το Δοβρόϊ εγκαταλείφτηκε όπως τα γύρω χωριά το 1770 εξαιτίας των Αλβανικών επιδρομών συμπίπτει περίπου και η χρονολογική εγκατάσταση του πρώτου νέου αποίκου του επονομαζόμενου Τσάκαλου και αργότερα του Κουτσογιάννη.
Υπάρχουν διάφορες παραδόσεις για το πού πήγαν οι κάτοικοι του Δοβροΐου. Μερικοί αναφέρουν τη Δοβρουτσά της Ρουμανίας, από όπου συμπίπτουν τα ονόματα. Ο Ηλίας Τσάκαλος μου διηγήθηκε μια άλλη εκδοχή για την Κωνσταντινούπολη την οποία αναφέρουν και παλιότεροι. Σε άλλη ευκαιρία θα μιλήσω αποκλειστικά για τις λαϊκές παραδόσεις του τόπου μας. Η σειρά εγκατάστασης των δύο αυτών γεννητόρων του χωριού μας δεν έχει εξακριβωθεί πλήρως. Για την ώρα μπορώ να πώ με βεβαιότητα ότι η γενιά του Τσάκαλου που κατά πάσα πιθανότητα ήρθε από το Μπούκουρι. Υπάρχει στο Μπούκουρι θέση που ονομάζεται «στη βρύση του Τσάκαλου». Κατά άλλους ο Τσάκαλος ήρθε από τα χωριά της Άρτας πρώτα στο Μπούκουρο, κάποιος πρόγονός του και ύστερα στο Δοβρόι.
Από τους Τσακαλαίους προήλθε το επίθετο Γεροΐτος Ο Κουτσογάννης ήρθε από τη Βυτσίστα(Μεσοχώρα), ο οποίος είχε το παρατσούκλι Καψάλας επειδή η γυναίκα του ήταν από τα Κάψαλα. Από τον Κουτσογιάννη προήλθαν τα δύο γένη-επίθετα  (Τσιακουβή, Καυκιά) και φυσικά και του Κουτσογιάννη. Το επίθετο Γούλας προήλθε από το επίθετο Σιαναβέλης. Πρώτος Σιαναβέλης ήταν Ο Σωτήρης Σιαναβέλης ο διαχειριστής της δεκάτης στους Τούρκους. Το δε παλιό σχολείο (σημερινό κατάστημα) ήταν το κουτσέκι, η αποθήκη της δεκάτης. Κατά πάσα πιθανότητα η καταγωγή του ήταν από τη Μήγερη (το Τετράκωμο Άρτας). Οι Καρανασαίοι, οι Μπαταβαναίοι, είναι το ίδιο σόι  και είχαν πρώτο γεννήτορα το Θεόδωρο Μπανάτσιο από τα Θεοδώριανα. Είναι δε οι τελευταίοι που ήρθαν στο χωριό. Οι Γλαβαίοι προέρχονται από τον Χαντζιάρα, γαμπρό του Κουτσογιάννη από αδερφή και μένανε στο Γρεβενοσέλι(Νεράιδα). Ο Χαντζιάρας πέθανε κατά την μετακίνηση του κοπαδιού του στα μέρη της Άρτας. Τα ορφανά ανίψια του τα έφερε ο Κουτσογιάννης στο χωριό για να τα προστατέψει. Αυτά ήταν τρία αγόρια . Ο Γερόκωστος, ο Αρκούδας, κι ο τρίτος αγνώστου σε μένα ονόματος. Επειδή προήλθαν από τη βρύση Γλαβά της Νεράιδας ονομάστηκαν Γλαβαίοι. Μια παράδοση θέλει την καταγωγή του Χαντζιάρα από το Τυχάι (Το Ξυλοπάρικο Τρικάλων , κοντά στον Άγιο Κων/νο όπως πάμε για την Πύλη). Οι Αραπογιανναίοι πρήλθαν από τα Άγραφα.Τα δε ονόματα Καραγιάννη και Κατσινέλη, είναι παρατσούκλια των Αραπογιανναίων(πηγή Ηλίας Τσάκαλος). Οι Κογκαίοι προέρχονται από τη Μεσοχώρα από το γένος  Ευαγγελίδη με πρώτο εγκατασταθέντα στο χωριό τον Σπύρο Κόγκο.
Παρακαλώ όσοι χωριανοί γνωρίζουν το οικογενειακό τους δέντρο να το γράψουν κάπου για να κάνουμε σαν σύλλογος πλήρη καταγραφή.
Ιδού τα  γενεαλογικά τους δέντρα τα οποία  έχουν ως ακολούθως: και ξεκινώ το δικό μου γενεαλογικό δέντρο από το σόι της μάνας μου που είναι το Τσακαλαίϊκο:
 
ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΚΟ
ΔΕΝΤΡΟ ΤΟΥ ΤΣΑΚΑΛΟΥ
Α:ΤΣΑΚΑΛΟΣ (πρώτος κάτοικος στο  Δοβρόϊ αγνώστου ονόματος)- είχε τα εξής παιδιά :
1.Τον  Κώστα  2. Το Νάσιο(Αθανάσιο) 3. ΤοΧρήστο και 4. Τον  επονομαζόμενο Σουλιώτη αγνώστου ονόματος
1-α. Ο  Κώστας Τσάκαλος  είχε τα εξής παιδιά:
Α1: Αθανάσιο, 2:Ευάγγελο, 3:Γεώργιο (αποκαλούμενο Σβεντζούρη) και 4: μια κόρη ονόματι Κατσάρω η οποία παντρεύτηκε
κάποιο Ρωμοσιό.
Ο Αθανάσιος Κων/νου Τσάκαλος είχε τα εξής παιδιά:
   Τον Κώστα (Τσιουέκας), 2: Το Δημήτριο (Σαμέρης), 3: Τη Μαλλιόρω  στο παρατσούκλι.  Εδώ πρέπει να ζητήσω την κατανόησή σας γιατί χρησιμοποιώ παρατσούκλια αφού έτσι μου την ανέφεραν μακαρίτες πλέον γέροντες.
Ο Κώστας Αθανασίου Τσάκαλος ή Τσιουέκας είχε  τα εξής παιδιά:
α)Το Γεώργιο, πατέρας της μάνας μου και παντρεύτηκε τη Φωτεινή Μάρκου Τσιάντα από τη Βάκαρη. Πήγε για αρκετά χρόνια ως σόγαμβρος στη Βάκαρη και ύστερα επέστρεψε στο χωριό για μόνιμα.
β)το Δημήτριο(πατέρας της Πανούτσαινας και της Παπαδιάς)-Δήμητρα  Σιαναβέλη.
γ)Παναγιώτης, δ) Ιωάννης ,οι οποίοι πέθαναν το 1912. Δε γνωρίζω αν ήταν στρατιώτες ή όχι όταν πέθαναν και πού.
ε)Αθανάσιος ( Σιούλας), στ) Ηλίας παντρεμένος στο Παχτούρι, πατέρας του Γιώργου (Τσάμπερ) και του Κώστα Πράπα,  ζ)Γεωργία (Αλέξαινα),μάνα του Κώστα Γλαβά(Κώστα Αλέξη), η)Καλλιόπω (σύζυγος Γεωργίου Κατσαρού –Ζόρτσου), θ) Κούλα ( παντρεμένη στην Παλιολογγά του Μπούκουρι τον Περδικάκη)
Παιδιά του Γεωργίου Κων. Τσάκαλου και της Φωτεινής Μάρκου Τσιάντα είναι :
Α) Η Μαρία  Λάμπρου Καρανάσιου,
Β)Κυριακούλα  Αποστόλου Κόγκου (η μάνα μου) και Γ) ο Γιάννης  Τσάκαλος παντρεμένος με τη Μαρία Εμμανουήλ Παππά από την Καπριάτσα.
Η Κυριακούλα Γεωργίου Τσάκαλου παντρεύτηκε τον πάτερα μου Απόστολο Κόγκο Και είχαν τα εξής παιδιά : α)τον Παναγιώτη ,β) Τη Βαγγελίτσα),γ) το Θανάση(εμένα δηλαδή) δ) τη Φωτεινή, ε) Την πρόσφατα αποχωρήσασα από κοντά μας Ελένη και στ) το Φώτη
Τα δικά μου παιδιά σήμερα , Απόστολος, Εμμανουήλ και Παναγιώτης είναι η όγδοη γενιά από τον πρώτο Τσάκαλο που πάτησε για πρώτη φορά το πόδι του στον Αετό. Επομένως για να βρούμε πότε ήρθε ο Τσάκαλος στο χωριό μας προσέξετε το συλλογισμό μου.
  Η μία γενιά από την άλλη έχει μια απόσταση περίπου τριάντα χρόνια. Άρα αφού η γενιά του πρώτου Τσάκαλου με του τριαντάρη γιου μου Αποστόλη έχει απόσταση οκτώ γενιές , έχουμε 8χ30=240 έτη . Σήμερα έχουμε 2012, αν αφαιρέσουμε από το 2012 τα 240 έτη που πέρασαν θα βρούμε στο περίπου το έτος που έφτασε ό πρώτος Τσάκαλος στο Δοβρόι.  Δηλαδή 2012-240= 1772.
Επομένως συμπεραίνουμε ότι: Η έλευση του Τσάκαλου στον Αετό (Δοβρόι), αν και εφόσον όντως καταστράφηκε από τις ορδές των Τουρκαλβανών  είναι από το 1772 έως το 1780. Υπάρχει μαρτυρία για δημοτολόγια στο Παχτούρι το 1745.  Το κτίσιμο της Αγίας Παρασκευής στα 1831 και στο ότι υπήρχε στη θέση της Παναγίας της σημερινής (1902) μικρότερη που δεν γνωρίζουμε το έτος κτίσεώς της. Πιστεύω όμως ότι ήταν παλιότερη από την Αγία Παρασκευή. (πριν δηλ. από το 1831)  
Είχαμε αναφέρει  σε προγούμενη παράγραφο του κειμένου μας ότι την περίοδο των Ορλωφικών 1770 και αργότερα λεηλατήθηκαν τα χωριά μας από τους Αλβανούς κατ’ εντολή των Τούρκων. Ξέρουμε επίσης ότι πριν το 1821 που έγινε η επανάσταση, το χωριό μας όπως και πολλά άλλα χωριά του Ασπροποτάμου είχαν εμπλακεί στο κίνημα Βλαχάβα. Είχα αναφέρει τη συμμετοχή των Δοβροϊτιωτών  στη μάχη του Αυτιού των Θεοδωριάνων το 1805. Και τέλος,  λίγους μήνες πριν την επανάσταση του 21  από τις 20 Ιουλίου του έως τέλος  Αυγούστου του 1820  , Ο αρματωλός του Ασπροποτάμου  Νικολό Στορνάρης και  ο αρματωλός των Τζουμέρκων Πουλής βοηθούν τα στρατεύματα του Σουλτάνου που έφτασαν από τη Λάρισα εναντίον του Αλή Πασά των Ιωαννίνων που ήθελε να κάνει δικό του Δοβλέτι  και νικούν  «στα μεσημβρινά Τζουμέρκα », νομίζω κοντά στους Καλαρρύτες.Όλα αυτά τα γεγονότα μου δείχνουν ότι ό Αετός (Δοβρόι) κατοικείται τα τελευταία χρόνια συνεχώς από το 1780 περίπου μέχρι σήμερα.
Συμπερασματικά πιστεύω  ότι το χωριό μας αν έμεινε για μικρό διάστημα έρημο από κατοίκους από τη λεηλασία των Τουρκαλβανών, που ρήμαξαν σχεδόν όλη την ηπειρωτική Ελλάδα μετά τα Ορλωφικά και ύστερα κατοικήθηκε και πάλι. Σε επόμενο σημείωμά μου θα συνεχίσω το γενεαλογικό δέντρο
του Κουτσογιάννη και των άλλων ονομάτων, όσων βέβαια γνωρίζω.
                  Εύχομαι σ’όλους σας
                 υγεία και καλό καλοκαίρι.